Ochrona biologiczna

Odstraszanie ptaków z lotnisk

                Kolizje z ptakami towarzyszą lotnictwu od początku jego istnienia. Pierwsza oficjalna wzmianka o tego typu zdarzeniu pochodzi z roku 1912 z Long Beach w Kaliforni; samolot Colbraighta Rogers’a zderzył się z mewą, w wyniku czego uderzył o powierzchnie wody a pilot utonął. W początkowym okresie gdy intensywność lotów była niewielka, a samoloty osiągały niewielkie prędkości , kolizje z ptakami nie stwarzały istotnego zagrożenia. Dlatego ignorowano je i nie prowadzono ich rejestracji. Wraz z rozwojem lotnictwa rosła ilość lotów i prędkość samolotów, co wiązało się z rosnącą liczbą wypadków lotniczych, w których swój udział miały ptaki. Dodatkowym czynnikiem zwiększającym możliwość zderzenia samolotu z ptakami jest coraz mniejsza hałaśliwość silników lotniczych; ptaki mają mniejszą możliwość zauważenia zagrożenia i uniknięcia kolizji. Liczba kolizji ptaków z samolotami na świecie stale rośnie. Spowodowane jest to gwałtownym rozwojem lotnictwa cywilnego a w szczególności transportowego, i związanym z tym wzrostem liczby operacji lotniczych. Wzrasta również ilość ptaków co spowodowane jest ochroną gatunkową ptaków oraz ochroną ich siedlisk. Najwięcej tego typu zdarzeń występuje podczas startu i lądowania.

                Zderzenia samolotów z ptakami oprócz śmierci pasażerów przynoszą ogromne straty finansowe związane z uszkodzeniami elementów maszyn oraz z odwoływaniem zaplanowanych lotów, dodatkowym problemem jest stres, jaki przeżywają pasażerowie podczas awaryjnego lądowania. Fakty te powodują, że piloci, biolodzy, inżynierowie i właściciele lotnisk starają się rozwiązać ten problem na różne sposoby. Obecnie wykorzystywane są różne metody profilaktyki przeciwko zderzeniom z ptakami na lotniskach, począwszy od zmiany ekologii lotnisk, poprzez ich odstraszanie, skończywszy na wprowadzaniu odpowiednich procedur planowania i wykonywania lotów oraz konstrukcji silników lotniczych. Z pośród wielu metod najbardziej skuteczna, a zarazem najbardziej ekologiczna bo wykorzystująca lęk ptaków przed ich naturalnym wrogiem, jest metoda odstraszania ptaków z lotnisk przy pomocy wyszkolonych ptaków drapieżnych. Odpowiednie ułożenie ptaków drapieżnych metodami sokolniczymi i opracowanie optymalnej dla danego lotniska techniki odstraszania ptaków, praktycznie eliminuje możliwość wystąpienia kolizji samolotu z ptakami w obrębie lotniska.

Odstraszanie gawronów i kawek z parków miejskich

          Wzrost liczebności populacji gawronów a także ich synantropijność (zamieszkiwanie w pobliżu osiedli ludzkich) sprawiły, że gatunek ten stał się lokalnie uciążliwy dla człowieka. Kolonie gawronów zamieszkujące zabytkowe parki miejskie, budując gniazda wysoko w koronach doprowadzają do uszkodzeń wiekowych drzew a swoimi odchodami zanieczyszczają chodniki, parkowe ławki i samochody, niekiedy kompletnie dewastując park. Ponadto swoim krakaniem od wczesnych godzin rannych szczególnie na wiosnę - w okresie lęgowym, zakłócają spokój na pobliskich osiedlach. Żywiąc się na miejskich śmietnikach roznoszą resztki żywności oraz śmieci zanieczyszczając okolice. Z powyższych względów odstraszanie gawronów z parku staje się realną koniecznością, aby park służył spacerom i był miejscem wypoczynku ludności a nie składowiskiem odpadów i ptasich odchodów. W tym przypadku również metoda sokolnicza daje najlepsze efekty, regularne loty sokołów na terenie parku sprawiają że ptaki traktują park jako rewir łowiecki drapieżnika i chcąc uniknąć z nim konfrontacji odlatują szukając bezpiecznego miejsca na budowę gniazda.

Odstraszanie ptaków z sadów czereśniowych i plantacji borówki amerykańskiej

           Wykorzystanie sokołów do ochrony sadów i plantacji owocowych również daje najlepsze wyniki. Stosowane do tej pory przez sadowników metody okazały się nieskuteczne. Urządzenia hukowe ze względu na swoją uciążliwość dla otoczenia nie mogą być stosowane do zabezpieczania obiektów znajdujących się w środku osiedli ludzkich. Inną wadą tej metody jest fakt przyzwyczajania się ptaków do stale powtarzających się dźwięków. Odstraszanie przy użyciu odgłosów wydawanych przez ptaki drapieżne, lub głosów ostrzegawczych innych ptaków (metoda biosoniczna). Jedna z tych metod, która jest wysoce nieskuteczna, w tym przypadku również powstaje problem przyzwyczajenia się ptaków do stale powtarzających się dźwięków.

Odstraszanie ptaków z składowisk odpadów

                Składowiska odpadów komunalnych dla wielu gatunków ptaków są doskonałym miejscem do łatwego zdobycia pokarmu. Najczęściej z wysypisk śmieci korzystają wrony, gawrony, kruki i przede wszystkim różne gatunki mew. Ptaki żerujące na wysypisku roznoszą po okolicy śmieci, zanieczyszczając tym samym tereny przyległe do składowiska. Poza tym ptaki rozlatując się na znaczne odległości po zakończeniu żerowania na wysypisku mogą stanowić zagrożenie epidemiologiczne roznosząc choroby groźne dla ludzi. Wykorzystanie ptaków drapieżnych na składowiskach odpadów zniechęca ptaki do wykorzystywania wysypisk jako miejsc zerowania.